Chuyển đến nội dung chính

Trí tuệ nhân tạo làm thay luật sư được không?

Hôm qua tôi có cuộc hẹn ăn trưa với một luật sư lão thành. Tôi gửi tặng tác phẩm Quản Trị Công Ty Thực Chiến mà tôi vừa xuất bản. Tôi nhận được một câu hỏi: “cuốn này có sử dụng AI (trí tuệ nhân tạo) không”.

Câu hỏi này đã chạm đến một khía cạnh rộng lớn hơn nhưng rất quan trọng của hành nghề luật: AI tác động đến việc hành nghề luật như thế nào? Hãy bắt đầu bằng Nguyên lý Pareto. Nguyên lý này trong hành nghề luật có thể hiểu rằng trong một firm, có 20% nhân sự làm những việc sẽ mang lại 80% giá trị; và 80% nhân sự còn lại làm những việc mà chỉ tạo ra 20% giá trị. 

Diễn giải ra, có thể hiểu là các công việc như nghiên cứu ban đầu, tìm văn bản pháp lý, làm các báo cáo không phức tạp, và cả....dịch thuật đều chỉ là những việc chiếm 20% giá trị trong một deal hoặc rộng hơn là trong các hoạt động mang lại thu nhập cho firm. Luật sư senior hoặc các partner họ chỉ định hướng, kiểm tra lại các kết quả và viết/chỉnh sửa báo cáo cuối trước khi phát hành nó mang lại 80% giá trị.

Sự khác nhau giữa các bạn junior, associate và senior, partner chính là ở chỗ đó. 

Vậy thì AI liên quan gì đến các công việc trên? Những công việc mang tính lặp đi lặp lại, những nghiên cứu và tìm văn bản liên quan là những sử dụng kĩ năng tìm kiếm. Với sức mạnh của mình, AI hoàn toàn Làm Tốt Hơn Rất Nhiều so với con người. Sản phẩm đầu ra của AI, về bản chất nó tương đương với sản phẩm đầu ra của các junior, associate, cho nên các bạn ở bậc thấp trong chuỗi hành nghề luật sẽ bị AI thay thế. Nhưng các sản phẩm này cần phải được đánh giá, thẩm định bởi các luật sư Senior hoặc Partner, để nó có thể phát hành cho khách hàng. 

Giờ hãy nói một chút về việc các Partner thẩm định lại các sản phẩm đầu ra của AI. Để Ai hoạt động tốt đòi hỏi hai thứ: (i) nguồn dữ liệu đầu vào; và (ii) luồng đi có thể dự đoán dựa trên qui luật hoặc logic. Thường các tư vấn dự án hoặc tranh chấp ở qui mô lớn ở Việt Nam nó sẽ luôn mang tính đặc thù, theo ngôn ngữ của của giới hành nghề là Vùng Xám Của Luật. Dữ liệu đầu vào, theo đó sẽ không đủ, không có. Tính dễ dự đoán của các cơ quan quản lý hoặc của Toà án, cơ quan giải quyết tranh chấp cũng là một vấn đề khó. Cùng một dạng việc nhưng các cấp toà khác nhau, các toà ở các địa phương khác nhau đôi khi cũng có những quyết định khác nhau. Chính điều đó làm khó cho AI trong việc xác định logic cần tuân theo khi xử lý các yêu cầu của luật sư.

Vai trò của các Partner chính là ở điểm này. Họ phải đưa ra lựa chọn (khuyên khách hàng cần làm gì). Lựa chọn ấy dựa trên trình độ chuyên môn, trải nghiệm nghề nghiệp và đôi khi là cả niềm tin nội tâm của họ. Đây là chỗ khách hàng cần luật sư, thay vì “giao trọn con tim” cho AI.

Quay trở lại cuốn sách Quản Trị Công Ty Thực Chiến tôi vừa xuất bản, TUYỆT ĐỐI KHÔNG CÓ AI trong quá trình viết. Bởi việc bình luận quan điểm của Toà và các đặc thù vụ việc khiến cho tư liệu đầu vào và qui luật cho AI suy luận là không tối ưu, nên trong ngắn hạn hoạt động này vẫn chưa thể tiến hành bởi AI được.

Bạn sẽ thấy xuyên suốt trong các vụ tranh chấp là giọng văn đặc trưng của tác giả, mà bạn có thể đã từng thích hoặc không thích, mang tính xuyên suốt.

Mời bạn đọc tác phẩm này nhé, giá chưa đến 2 ly Chagee đâu!

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Quyền Tổng Giám đốc: Anh là ai?

  Sáng nay đọc bài của Luật sư Trương Thanh Đức về việc một doanh nghiệp bổ nhiệm Quyền Tổng Giám đốc, trong bối cảnh Tổng Giám đốc của của doanh nghiệp này vẫn chưa từ nhiệm [hoặc có bất kì một cơ sở nào theo Luật Doanh nghiệp về việc tư cách Tổng Giám đốc đương nhiên bị chấm dứt]. Tôi tôn trọng quan điểm của Luật sư Trương Thanh Đức, nhưng cách tiếp cận của tôi khác anh .

Vai trò của Quản trị trong vụ khủng hoảng tại Lộc Trời

  Chủ tịch Hội đồng quản trị của Lộc Trời trong cuộc phỏng vấn truyền thông gần đây đã bày tỏ rằng  Lộc Trời đã sai lầm trong việc chọn người dẫn dắt và điều hành. Công ty đã ở trong một trận đánh mà có nội gián vào sâu bên mình nhưng mình lại giao quyền điều hành cho người đó. Người đó có thể coi như đã dẫn công ty vào một cái bẫy và chúng ta bị địch phục kích ở đó. Kịch bản được đưa ra vô cùng tinh vi. [Nguồn: Nhipsongthitruong ngày 08/10/2024]

Sửa luật doanh nghiệp: Hết thời buông rèm nhiếp chính?

Bài đăng trên Saigon Times ngày 13/03/2025 Một điểm sáng bất ngờ Cuối tuần, đọc bộ hồ sơ sửa đổi Luật Doanh Nghiệp 2020 do Bộ Kế hoạch và Đầu tư soạn thảo (Dự thảo). Thoạt nhìn, các sửa đổi dường như quen thuộc, không quá đột phá so với những gì tôi kỳ vọng. Nhưng rồi một quy định khiến tôi giật mình thích thú: lần đầu tiên, khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi” được nhà lập pháp Việt Nam đề cập. Đây không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật đơn thuần, mà là bước tiến chiến lược, đối mặt thẳng thắn với hiện tượng “buông rèm nhiếp chính” – nơi người đứng sau giật dây mà không lộ diện. Trong bối cảnh Việt Nam đang chạy đua để minh bạch hóa quản trị doanh nghiệp, vừa đáp ứng cam kết quốc tế vừa giải quyết bất cập nội tại, quy định này như một thông điệp mạnh mẽ về một nền kinh tế công bằng, hiện đại. Liệu bạn có tin một quy định có thể chấm dứt thời kỳ “buông rèm”?