Chuyển đến nội dung chính

Hướng đi nào cho truyền hình theo yêu cầu?


Hội thảo lấy ý kiến về Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 06/2016/NĐ-CP về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ phát thanh, truyền hình. Trong đó nổi lên ý kiến quan ngại của các doanh nghiệp OTT về việc danh mục nội dung có thể lên đến hàng nghìn bộ phim, việc cung cấp danh mục và thỏa thuận bản quyền của toàn bộ các nội dung là khó khả thi.

Bên cạnh khía cạnh công nghệ thì vấn đề bản quyền luôn là thách thức đối với các doanh nghiệp kinh doanh nội dung số. Tuy vậy, tính đến thời điểm này những khái niệm như VOD (video on demand) không còn là những khái niệm quá mới. Đồng thời, với sự bành trướng của những tay chơi mang tầm quốc tế như Netflix, mô hình phát triển cho các doanh nghiệp OTT không phải là không có.

Doanh nghiệp tham gia VOD cũng đồng nghĩa họ đã tạo nên sự cạnh tranh với các doanh nghiệp truyền hình truyền thống thông qua việc tạo nên lựa chọn linh hoạt nhằm đáp ứng nhu cầu thưởng thức của người dân. Bản chất của “on demand” chính là ở chỗ đó. Có hai điều cần làm rõ khi nhìn vào thực trạng của lĩnh vực VOD tại Việt Nam hiện nay:

  • Thứ nhất: Qui mô nhỏ, chưa đáp ứng được yêu cầu về tính qui mô của mô hình kinh doanh (economies of scale);
  • Thứ hai: Vấn đề bản quyền chưa được tôn trọng một cách triệt để.

VOD là một lĩnh vực kinh doanh mang tính qui mô lớn. Tính qui mô lớn được xác định thông qua việc nó phải tạo ra hoặc sử hữu một lượng nội dung cực lớn để đáp ứng nhu cầu của người xem trong suốt 24h/ngày. Đồng thời, các doanh nghiệp VOD còn có đối thủ cạnh tranh là ngành truyền hình truyền thống. Các công ty truyền hình trả tiền đã ấn định một mức giá thấp. Đây sẽ điểm “neo” để doanh nghiệp VOD phải cân nhắc. Việc định giá cao nhưng không chứng minh được cho người dùng thấy được “giá trị” của việc định giá cao này là gì, đồng nghĩa với tự sát.

Dường như lý do thứ nhất, cũng dẫn theo đó vấn nạn thứ hai. Để có thể trụ được trong cuộc chiến giành khách hàng, các doanh nghiệp VOD tại Việt Nam gần như chỉ có một lựa chọn duy nhất là GIÁ RẺ. Nhưng cũng chính từ mức giá rẻ này, nó không đủ để doanh nghiệp VOD có thể trang trải được các chi phí công nghệ, vận hành và quan trọng nhất là chi phí bản quyền cho các chủ sở hữu phim. Thế nên trước sức ép của cạnh tranh và việc áp dụng pháp luật về sở hữu trí tuệ một cách không nhất quán, càng thôi thúc các các doanh nghiệp kinh doanh VOD qui mô nhỏ lựa chọn việc vi phạm quyền của các nhà sản xuất hoặc sở hữu phim.

Một vài gợi ý
Doanh nghiệp muốn tham gia vào thị trường VOD, cần phải xác định từ đầu đây là cuộc chơi lớn. Bởi việc đầu tư nửa vời và bóc lột các nhà sản xuất phim thông qua việc sử dụng tác phẩm không trả tiền nhằm giảm chi phí sản xuất đều là những hành vi bất chính và bao hàm rủi ro.

Đáp ứng cho nhu cầu về bản quyền, doanh nghiệp có thể cân nhắc việc thoả thuận với các tổ chức trung gian để có được bản quyền hợp pháp. Các đài truyền hình phải trả rất nhiều tiền cho bản quyền phát sóng bóng đá, thì không có lý do gì để các tác phẩm điện ảnh không được đối xử tương tự.

Trong dài hạn, mô hình của Netflix cũng đáng để tham khảo. Bằng việc tự bỏ tiền để tạo ra các nội dung chuyên biệt, nó chính là lý do để doanh nghiệp VOD thu hút khách hàng và thậm chí là nâng giá cao hơn so với các đối thủ trên thị trường. So bó đũa chọn cột cờ. Trong bối cảnh của một thị trường giải trí đáng buồn như Việt Nam, nơi mà ngôn tình nửa mùa và Boléro đang tràn ngập, thì việc tạo ra nội dung thú vị hoặc lạ hơn để đáp ứng nhu cầu của khán giả, chắc không phải là quá khó.

Nhưng VOD ở Việt Nam chắc chắn sẽ thất bại nếu thiếu sự hậu thuẫn của Nhà nước thông qua việc đẩy mạnh việc thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ. Những trang web phát phim “lậu” như hiện nay sẽ giết chết các doanh nghiệp kinh doanh chân chính. (Nếu nhìn từ đó thì những doanh nghiệp VOD hiện nay đang sử dụng các tác phẩm của người khác khi chưa được phép, thì có khác gì các website chiếu phim lậu, ngoại trừ việc họ có qui mô lớ hơn???).

Con người luôn hành động vì lợi ích. Vị trí của doanh nghiệp VOD, về cơ bản nằm ở khâu trung gian giữa nhà sản xuất và khán giả. Nhà sản xuất được trả xứng đáng với công sức sáng tạo, sẽ là động cơ thúc đẩy họ tạo ra các sản phẩm thú vị. Ở chiều ngược lại, qui luật thị trường sẽ hướng dẫn cho các nhà sản xuất rút lui khỏi thị trường hoặc chỉ đầu tư nửa vời để tạo nên những thứ “văn hoá rác rưởi” tương xứng với giá trị mà họ được hưởng. Đấy, quản lý nhà nước chính là như vậy.


Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Case Study: Phong cách viết của Luật sư In-house

  Phê tê bút hoặc tại các Hội thảo, người ta hay nói Luật sư chuyên nghiệp và Luật sư In-house rất khác nhau. Vấn đề là ít người nói cho bạn nghe khác nhau là khác thế nào. Ôi thì có tám vạn bốn ngàn hai trăm sáu mươi bảy cái khác nhau. Nhưng hôm nay, tôi kể bạn nghe một sự khác nhau rất thú vị và có lẽ là lớn nhất giữa hai nghề này: Phong cách viết. Diễn đạt thì dài dòng, tôi dùng một case nhỏ để bạn dễ hình dung vậy.

Gợi ý hoàn thiện tư duy pháp lý và kĩ năng viết

Nghề Luật là một trong những nghề phải viết nhiều nhất. Để viết tốt thì người hành nghề luật phải đáp ứng hai điều kiện: (i) Tư duy rõ ràng ; (ii) Kỹ thuật viết tốt .

Làm thế nào để có kinh nghiệm về Luật Công ty

Trong các buổi trao đổi chuyên môn trong khoá Coaching chuyên sâu về Luật Doanh nghiệp, chúng tôi đã sử dụng các case liên quan đến phát hành ESOP và hoãn cuộc họp Đại hội đồng cổ đông của 2 công ty có vốn hoá rất lớn trên thị trường chứng khoán. Điều khiến tôi ngạc nhiên không ít đó là tại sao hoạt động quản trị công ty (corporate governance) tại các doanh nghiệp thuộc loại tầm cỡ như vậy mà vẫn có nhiều sai sót đáng tiếc đến như vậy.