Tuần rồi tôi suýt nữa thì bỏ nghề luật sư. Không phải vì chán nghề, mà vì tôi nhận ra mình đang làm việc với bốn thành viên, dù chỉ một người trả phí dịch vụ.
Chuyện là tôi đang xử lý một vụ đầu tư. Hợp đồng dài ngoằng, đọc mỏi mắt. Số tiền thì đủ để mua cả một chuỗi cafe quy mô vừa. Khách hàng rất chịu chơi, nhưng có một thói quen chết người: anh không tin luật sư. Anh tin AI.
Bất cứ bản thảo nào tôi gửi đi, 20 phút sau tôi nhận được tin nhắn WhatsApp đính kèm ba file PDF được đặt tên rất lịch sự: Claude, ChatGPT, Gemini.
Tốc độ thì khỏi bàn. Một hai phút, mỗi vị trả về hàng loạt câu hỏi, hàng loạt biến số. Đặc biệt là quỷ ChatGPT. Nó nói quá trời nói. Ý tưởng một rừng. Đọc xong tôi có cảm giác mình vừa nhận thêm ba công việc mới, trong khi công việc cũ còn chưa xong.
Có lần tôi ngồi đối chiếu ba bản nhận xét. Một vị đánh dấu đỏ một vấn đề, viết ba đoạn phân tích, trích dẫn hai nghị định, nghe rất nghiêm trọng. Đặt vào bối cảnh giao dịch cụ thể thì chẳng ảnh hưởng gì — vì bên kia đã đồng ý bằng văn bản từ tháng trước.
Một vị khác chỉ ghi đúng một dòng, nằm ở cuối, gần như bị chìm. Tôi đọc lướt qua hai lần mới thấy. Hóa ra đó mới là chỗ chết người.
Không có AI nào nói với tôi điều đó. Tôi tự nhận ra. Sau 20 phút.
Nếu tôi không biết nghề, có lẽ tôi đã trả lời cái vấn đề đỏ trước, rồi ký luôn.
Tôi ngồi nhìn màn hình, tự hỏi liệu 12 chữ số của thương vụ này có đủ để tôi đi khám tâm thần vì làm việc với AI cả ngày không.
Chuyện này làm tôi nhớ đến một kỷ niệm không xa lắm. Có lần tôi than thở một chút về AI trên Facebook. Một người bạn bình luận đại ý: nếu không bằng được AI thì nên cân nhắc đổi nghề.
Câu này mà nói với tôi 10 năm trước, chắc đã có chiến tranh!
Nhưng giờ có tuổi rồi, không biết đã đạt cảnh giới “lúa chín cúi đầu” hay chưa, tôi chọn một giải pháp khá hèn: xóa luôn bài viết.
--
Có ông bạn đọc bài tôi than thở, nhắn riêng: 'Thời này 20 đô một tháng, cả làng xài AI hết rồi. Ông không đua được thì nghỉ đi.'
Tôi đọc xong, cười trừ. Cả làng xài AI thì đúng. Nhưng cả làng biết dùng AI cho đúng, thì chưa.
Chuyện này giống hệt Excel cách đây 10 năm.
Hồi đó tôi làm việc cho một vị tỷ phú đô la. Cơ ngơi kinh doanh của ổng trải dài từ Âu sang Á, nhưng lần nào lên Công ty cũng đi một vòng hỏi nhân viên: "Mày biết xài Excel không?"
Tôi lúc đó là dân luật chính tông. Trong đầu chỉ có Điều và Khoản. Nghe hỏi câu đó tôi muốn nghỉ việc luôn. Dân luật thì đọc luật, viết văn bản. Excel là chuyện của dân kế toán.
Nhưng sau "khóa học" đặc biệt đó, tôi mới hiểu mình đã bỏ qua một công cụ quan trọng như thế nào. Excel không đơn thuần là bảng tính. Nó là logic. Bạn đưa vào một công thức sai, nó báo lỗi ngay. Không cãi được.
AI ngày nay cũng tương tự.
--
Quay lại thương vụ trên.
Tôi không ngại khách đưa văn kiện cho ba con AI kiểm tra. Đó là thói quen tốt. Rà soát thêm thì có thể phát hiện điều mình bỏ sót.
Điều khiến tôi mệt là phải dành thời gian đọc và phản hồi những nhận xét không có giá trị, hoặc không liên quan về mặt pháp lý. Có những vấn đề AI đánh dấu rất nghiêm trọng, nhưng đặt vào bối cảnh giao dịch cụ thể thì chẳng ảnh hưởng gì.
Ngược lại, có những vấn đề thực sự quan trọng, mà nếu không có kiến thức và kinh nghiệm nghề nghiệp, người đọc rất dễ bỏ qua.
Vì vậy tôi nghĩ cuộc cạnh tranh giữa luật sư và AI không nằm ở việc ai viết nhanh hơn, ai tạo ra nhiều trang hơn, ai đưa ra nhiều ý tưởng hơn.
Nó nằm ở khả năng hiểu vấn đề, tư duy logic và đưa ra phán đoán đúng.
“Bài tốt đánh dốt cũng thua.” Còn nếu đã đủ giỏi để chọn đúng bài, thì cũng không cần quá lo lắng.
Dù sao thì, hiện tại tôi vẫn chưa có ý định nhường chỗ làm việc của mình cho quỷ ChatGPT.
Nó nói nhiều quá. Còn tôi phải đi họp với người thật.






Bình luận